Oddział Neurochirurgii

W dniu 01.07.2009 roku rozpoczął działalność Oddział Neurochirurgii w Wielospecjalistycznym Szpitalu Miejskim im. J. Strusia w Poznaniu.  Oddział powstał zarówno jako potrzeba zapewnienia usług medycznych w tej dziedzinie medycyny, jak również jako „uzupełnienie” działalności Szpitala jako centrum wielospecjalistycznego. Od początku działalności Oddział świadczy usługi medyczne nie tylko dla mieszkańców aglomeracji poznańskiej, ale również dla całego województwa wielkopolskiego. 

Pracujemy w zespole pięciu specjalistów neurochirurgów (wszyscy z nas posiadają tytuł naukowy doktora medycyny), oraz pierwotnie z jednym, obecnie dwoma neuroradiologami. Zespół pielęgniarski tworzą w większości pielęgniarki/pielęgniarze z wyższym medycznym wykształceniem. Dotyczy to również pracującego stale w Oddziale rehabilitanta. 

Dysponujemy sprzętem, który pozwala na stosowanie zaawansowanych technik operacyjnych. Leczymy operacyjnie pacjentów w zakresie neuroonkologii, urazów czaszkowo - mózgowych, urazów kręgosłupa i rdzenia kręgowego, wad naczyniowych mózgu (tętniaki i naczyniaki leczone metodą embolizacji wewnątrznaczyniowej lub metodą kraniotomii) oraz tzw. zespoły cieśni – dyskopatie szyjne, dyskopatie lędźwiowe itp. 

Oddział działa w tzw. systemie ostrodyżurowym. To znaczy, że przyjmuje i leczy pacjentów w stanach zagrożenia życia i zdrowia 24 godziny na dobę i przez 7 dni w tygodniu. Od początku działalności stworzyliśmy system konsultacji internetowych dla oddziałów innych szpitali. Kwalifikacja pacjentów do leczenia operacyjnego neurochirurgicznego opiera się zarówno na podstawie stanu klinicznego, jak również na podstawie badań neuroobrazowych, to znaczy tomografii komputerowej głowy lub kręgosłupa oraz badań metodą rezonansu magnetycznego. Taki system pozwala lekarzom z całego województwa uzyskać konsultację – opinię neurochirurga co do ewentualnej konieczności leczenia operacyjnego - niemalże natychmiast po przeprowadzeniu diagnostyki w szpitalnym oddziale ratunkowym. 


Leczenie w stanach nagłych i pilnych to w tej chwili około 90 procent naszych pacjentów. Niestety, warunki, które narzuca nam Narodowy Fundusz Zdrowia nie pozwalają leczyć nam chorych w rozsądnym medycznie terminie, którzy nie spełniają wg Ustawy o ratownictwie medycznym definicji „zagrożenia życia lub zdrowia”. Nasze apele do NFZ o zwiększenie możliwości leczenia w większości przypadków pozostają bezskuteczne. 

Neurochirurgia to dziedzina medycyny zajmująca się operacyjnym leczeniem ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. 


Na przykład:

 – guzami mózgu:


                              

Obraz w badaniu metodą rezonansu magnetycznego guza mózgu – przed zabiegiem operacyjnym. 



                          


Obraz w badaniu metodą rezonansu magnetycznego po zabiegu operacyjnym.


- wadami naczyniowymi – np. tętniakami naczyń mózgowych.


Tętniaki lub naczyniaki mózgu to najczęściej wada rozwojowa naczyń mózgowych. Jeśli tętnica skutkiem nieznanych nam do końca przyczyn ma osłabioną ścianę, może dojść do wytworzenia tętniaka. Tętniaki nie „rosną” jak np. guz, tętniaki skutkiem osłabienia ściany naczynia pod wpływem prądu krwi „powiększają się”. Tętniaki mózgu zwykle są tak długo bezobjawowe (nikt z nas nie wie czy coś takiego w głowie ma czy też nie), aż nie pękną. Dochodzi wtedy do krwawienia podpajęczynówkowego zwanego powszechnie „wylewem krwi do mózgu”. Takie krwawienie w ok. 60% przypadków jest śmiertelne. U tych chorych, których mamy szansę leczyć nasze wyniki, czyli stan kliniczny, zależą od tego jaki przebieg miało to krwawienie. Celem leczenia neurochirurgicznego jest eliminacja takiego tętniaka z układu krążenia, tzn. niedopuszczenie do powtórnego krwawienia, które w takim przypadku jest po prostu śmiertelne.


Dzisiaj stosujemy dwie metody leczenia. Zamknięcie tętniaka uzyskujemy albo tzw. drogą wewnątrznaczyniową, albo poprzez otwarcie czaszki i zamkniecie tętniaka klipsem „od zewnątrz”. Droga wewnątrznaczyniowa to tzw. „pierwszy wybór” w leczeniu tętniaków. Nie trzeba otwierać czaszki, nie trzeba narażać mózgu na operację. Ale wcale to nie znaczy, że jest to metoda całkowicie dla pacjenta bezpieczna. Niesie dla pacjenta dokładnie takie same zagrożenia i niepowodzenia jak w przypadku leczenia „otwartego”. W naszym Oddziale leczenie metodą embolizacji wewnątrznaczyniowej w trybie pilnym jest standardem postępowania. Dopiero wtedy, gdy ta metoda zawodzi decydujemy się na operację drogą kraniotomii. 



                                    

Obraz angiograficzny tętniaka szczytu tętnicy podstawnej przed i po embolizacji wewnątrznaczyniowej. 


                       


                               


Obrazy angiograficzne tętniaków tętnicy szyjnej wewnętrznej oraz tętnicy środkowej mózgu przed i po embolizacji wewnątrznaczyniowej. 


Jeśli jednak nie mamy możliwości technicznych przeprowadzenia zabiegu wewnątrznaczyniowego decydujemy o leczeniu drogą kraniotomii. 


      

Obraz z mikroskopu operacyjnego po zaklipsowaniu tętniaka tętnicy szyjnej wenętrznej. 


Urazy kręgosłupa i często za tym idące uszkodzenia rdzenia kręgowetgo to bardzo poważny problem terapeutyczny. Nie tylko ze względu na trudne i skomplikowane zabiegi operacyjne, ale przede wszystkim na nieodwracalność zmian urazowych w rdzeniu kręgowym lub w przypadku odcinka lędźwiwowo – krzyżowego korzeni nerwów rdzeniowych. Celem leczenia operacyjnego w złamaniu kręgosłupa jest po pierwsze zlikwidowanie ucisku na rdzeń kręgowy (lub korenie), a po wtóre uzyskanie „stabilności” kręgosłupa. W zależności od typu doznanego urazu jak i jego okolicy (odcinka kręgosłupa) stosujemy różne techniki operacyjne. Poniżej przedstawiam obraz tomografii komputerowej w złamaniach odcinka szyjnego – przed i po leczeniu operacyjnym. 


                       

Obraz KT przed i po leczeniu operacyjnym.


Urazy czaszkowo – mózgowe to jedna z częstych przyczyn niepowodzeń. Często stan kliniczny pacjenta jest tak ciężki, że nawet adekwatne leczenie operacyjne (skutkiem nieodwracalnych zmian mózgowia doznanych w samym momencie urazu), nie pozwala na sukces terapeutyczny. Nie każdy uraz mózgu wymaga leczenia operacyjnego. Podstawa kwalifikacji do zabiegu operacyjnego jest zarówno stan kliniczny pacjenta jak i przede wszystkim obraz tomografii komputerowej. 


Decyzja o ewentualnym leczeniu operacyjnym powinna być podjęta niezwłocznie. Z tego powodu od początku działania Oddziału wprowadziliśmy dwa elementy organizacyjne. Po pierwsze pełną dostepność telefoniczną lekarza dyżurnego, a po drugie system konsultacji internetowych dla innych szpitali, w których nie ma oddziałów neurochirurgii. Taki sysytem nie tylko skraca czas niezbędny dla podjęcia decyzji o leczeniu operacyjnym, ale również daje naszym kolegom chirurgom (lub neurologom jak np. w przypadkach krwawień wewnatrzczaszkowych) mozliwość uzyskania konsultacji neurochirurgicznej niemalże natychmiast po wykonanym badaniu tomografii w każdym ze szpitali Wielkopolski. 

Podczas swojej piecioletniej działalności Oddział, którym kieruję uzyskał dwa wyróżnienia – w 2011 roku certyfikat „Najwyższa jakość w medycynie” oraz w 2013 roku „Szpital godny polecenia”. Ja osobiście – „Menedżera najwyższej jakości w medycynie” oraz „Lekarza godnego polecenia”. 



                               

© S.Smól 2014